ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ₹500 ಹೊಸ ನೋಟಿನ ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರ ನಕಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಳಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಈ ನೋಟುಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಿನಿಮಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವರದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಹೊಸ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನ ಚಿತ್ರವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ ಈ ನೋಟಿನಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಫೇಸ್​ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ‘‘500 ರೂ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ಬಾಪು ಕಾಣೆಯಾಗೋ ಲಕ್ಷಣ ಇದೆ!’’ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (Archive)

Fact Check

ಈ ಸುದ್ದಿಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೌತ್ ಚೆಕ್ ಪರಿಶೋದಿಸಿದಾಗ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಫೋಟೋ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವೈರಲ್ ನೋಟ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು AI ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟದ ವೇಳೆ ವೈರಲ್ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವರದಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.

ಮೇ 29, 2026 ರಂದು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಬಹು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ನಮ್ಮ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಹೊಸ ₹500 ಮತ್ತು ₹2,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಕರೆನ್ಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ನಂತರ ನೀಡಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಸರಣಿಯ ನೋಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ₹500 ಮತ್ತು ₹1,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಬಳಿಕ ನಾವು ವೈರಲ್ ಫೋಟೋವನ್ನು AI ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ ಟ್ರುತ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಬಳಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಉಪಕರಣವು ಚಿತ್ರವು 97% AI- ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಮತ್ತೊಂದು AI ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ ಸೈಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಕೂಡ ಶೇಕಡಾ 99 ರಷ್ಟು ಫೋಟೋವನ್ನು AI ಬಳಸಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ₹500 ಹೊಸ ನೋಟಿನ ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರ ನಕಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಳಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.